Velostrady w Metropolii GZM – mapa, przebieg i etapy budowy

Velostrady to nowy rozdział w rozwoju infrastruktury rowerowej w województwie śląskim. Metropolia GZM konsekwentnie buduje sieć szybkich, wygodnych i bezpiecznych tras rowerowych, które mają połączyć największe miasta regionu i stać się realną alternatywą dla samochodu. To rozwiązanie skierowane zarówno do osób dojeżdżających codziennie do pracy czy szkoły, jak i do rowerzystów rekreacyjnych oraz turystów. W tym artykule sprawdzam, czym są velostrady, jakie standardy muszą spełniać oraz na jakim etapie realizacji znajdują się poszczególne trasy w Metropolii GZM.

Mapa Velostrad w Metropolii GZM

Przydał Ci się artykuł? Skorzystałeś z pliku GPX? Możesz za to podziękować stawiając mi kawę :)

blok reklamowy

---

---

Czym jest velostrada? Definicja, parametry i standardy

Velostrada, zwana czasami rowerostradą lub autostradą rowerową, to wysokiej jakości droga rowerowa przeznaczona do szybkiego i płynnego ruchu rowerowego o wysokim stopniu bezkolizyjności. Jej głównym celem jest umożliwienie sprawnego przemieszczania się pomiędzy miastami, bez zbędnych zatrzymań i kolizji z ruchem samochodowym.

Do najważniejszych cech velostrady należą:

• odpowiednia szerokość, pozwalająca na swobodne wyprzedzanie; dla velostrady jednokierunkowej jest to min 3 metry, a dla dwukierunkowej min 4 metry szerokości
• równa, asfaltowa nawierzchnia o wysokim standardzie,
• ograniczona liczba skrzyżowań i bezkolizyjne przekroczenia dróg,
• czytelne oznakowanie i spójny przebieg,
• dostosowanie do wyższych prędkości jazdy, także dla rowerów elektrycznych.

Różnice między velostradą a zwykłą drogą rowerową

Cecha	Zwykła droga rowerowa	Velostrada
Szerokość	ok. 2,0 – 2,5 m	min. 4,0 m
Prędkość projektowa	ok. 20 km/h	30 – 40 km/h
Skrzyżowania	Poziom gruntu, sygnalizacja	Bezkolizyjne (kładki, tunele)
Główne przeznaczenie	Dojazdy lokalne	Szybki transport między miastami

Velostrady w Metropolii GZM – przebieg i etap realizacji

Celem projektu realizowanego przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię jest stworzenie spójnej sieci szybkich tras rowerowych. Ich przebiegi zostały wytyczone we współpracy z miastami członkowskimi. Łącznie w ramach tej inicjatywy powstanie 9 velostrad o szacunkowej długości około 120 km, które usprawnią komunikację w regionie i będą stanowić alternatywę dla transportu samochodowego.

Etapy realizacji:

1. Wstępny projekt
2. Opracowana koncepcja techniczna lub PFU
   Program funkcjonalno-użytkowy (PFU) to kluczowy dokument w zamówieniach publicznych, określający zakres, wymagania techniczne, ekonomiczne i funkcjonalne inwestycji. Służy do obliczenia ceny oferty oraz wykonania prac projektowych, opierając się na opisie potrzeb zamawiającego.
3. Projektowanie / roboty budowlane
4. Projekt zrealizowany

Velostrada nr 1: Katowice – Sosnowiec

Przebieg velostrady
Katowice: Bulwary Rawy – Burowiec – Borki – Sosnowiec: ul. Kresowa – ślad kolei piaskowej nieczynnej linii Wiktora – skrzyżowanie ul. Parkowej, gen. S. Grota-Roweckiego i ul. Orlej

Katowice:

Etap realizacji
W I kwartale 2026 roku planowane jest odebranie przez GZM koncepcji dla odcinka velostrady nr 1 w Katowicach od ul. Górniczej do ul. Hallera. Dla dalszego odcinka w Katowicach prowadzone są analizy w zakresie możliwości poprowadzenia velostrady pod kątem spraw własnościowych (działki prywatne).

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji velostrady nr 1 w Katowicach

Sosnowiec:

Etap realizacji
Trwa postępowanie przetargowe ogłoszone przez miasto Sosnowiec dla realizacji velostrady nr 1 w Sosnowcu od granicy z Katowicami do rejonu skrzyżowania ul. Grota-Roweckiego, Parkowej i Orlej (z wyłączeniem odcinka wzdłuż ul. Kresowej) w systemie zaprojektuj i wybuduj. Jest o to przetarg obejmujący także velostradę nr 7 w Sosnowcu.  Dla tego zadania pozyskano dofinansowanie w ramach projektu: „Zrównoważona, inteligentna mobilność – kluczem do transformacji regionu – Etap 2” ze środków Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji.  

Odcinek wzdłuż ul. Kresowej jest związany z przebudową drogi, na chwilę obecną trudno jest wskazać termin jego realizacji.

Planowany termin realizacji
Zakończenie budowy velostrady nr 2 w Sosnowcu planowane jest w 2029 roku. Wyjątkiem jest odcinek wzdłuż ul. Kresowej – tam trudno jest wskazać termin realizacji.

Velostrada nr 2: Piekary Śląskie – Bytom – Chorzów – Siemianowice Śląskie – Katowice

Przebieg velostrady
Piekary Śląskie: Szarlej –Bytom: Rozbark – Żabie Doły – Chorzów: Maciejkowice – Chorzów Stary – Siemianowice Śląskie: Bytków – Katowice: skrzyżowanie ul. Telewizyjnej i al. Korfantego

Etap realizacji
W I kwartale 2026 roku planowane jest zakończenie prac dla PFU dla velostrady nr 2 na terenie Bytomia na zlecenie gminy Bytom. Ponadto GZM planuje w 2026 roku zlecić opracowanie koncepcji dla tej velostrady na terenie Chorzowa, Siemianowic Śląskich i Katowic. Miasto Piekary Śląskie jest w posiadaniu PFU dla odcinka na swoim terenie.

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji velostrady nr 2

Velostrada nr 3: Katowice – Tychy

Przebieg velostrady
Katowice: Giszowiec – wzdłuż DK86 – Murcki – wzdłuż DK86 – Tychy: Czułów ul. Katowicka

Katowice:

Etap realizacji
W I kwartale 2026 roku planowane jest zakończenie prac dla koncepcji velostrady nr 3 w Katowicach od granicy z Tychami do ul. Górniczego Stanu, co umożliwi w dalszej kolejności prace projektowe i roboty budowlane.

Planowany termin realizacji
Zakończenie budowy velostrady nr 3 w Katowicach planowane jest do 2029 roku

Tychy:

Etap realizacji
W chwili obecnej trwają prace w systemie zaprojektuj i wybuduj dla odcinka velostrady nr 3 w Tychach od granicy z Katowicami do ul. Palmowej. Dla tego zadania pozyskano dofinansowanie w ramach projektu: „Zrównoważona, inteligentna mobilność – kluczem do transformacji regionu – Etap 1” ze środków Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji.

Planowany termin realizacji
Zakończenie budowy velostrady nr 3 w Tychach planowane jest do 2027 roku

Velostrada nr 4: Gliwice – Zabrze – Ruda Śląska – Świętochłowice – Chorzów – Katowice

Przebieg trasy
Gliwice: Śródmieście plac Józefa Piłsudskiego – ul. Chorzowska – Zabrze: Maciejów – ul. Wolności – ul. De Gaulle’a – Aleja Bohaterów Monte Cassino – ul. Wolności wzdłuż DTŚ – Ruda Śląska: Ruda Południowa – Chebzie – Nowy Bytom – Świętochłowice: Zgoda – Centrum – Chorzów: wzdłuż Rawy – Katowice: os. Tysiąclecia staw Maroko – ul. Bracka

Etap realizacji
W chwili obecnej zostały zrealizowane odcinki velostrady w Świętochłowicach wzdłuż ul. Zielonej i Śląskiej. W 2026 roku planowana jest realizacja odcinków velostrady nr 4 w Świętochłowicach wzdłuż ul. Wojska Polskiego od granicy z Rudą Śląska do skrzyżowania z ul. Ceramiczną i Zieloną oraz od skrzyżowania z ul. Śląską do budynku nr 31.

Odnośnie pozostałego odcinka w Świętochłowicach i odcinków na terenie pozostałych gmin prowadzone są analizy w celu znalezienia alternatywnych przebiegów, ponieważ obecnie planowane przebiegi ze względu na uwarunkowania własnościowe, istniejącą zabudowę, liczne kolizje z drogami nie mogą być zrealizowane w standardzie velostrad.

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji całości velostrady nr 4. Odcinki w Świętochłowicach wzdłuż ul. Zielonej i Śląskiej zostały już zrealizowane, a wzdłuż ul. Wojska Polskiego zostanie zrealizowana w 2026 roku

Velostrada nr 5: Tarnowskie Góry – Bytom

Przebieg velostrady
Tarnowskie Góry: dworzec autobusowy – ślad kolei wąskotorowej – Bytom: Stroszek – Śródmieście – Rozbark al. Jana Pawła II – połączenie z velostradą nr 2

Tarnowskie Góry:

Etap realizacji
W Tarnowskich Górach droga rowerowa jest realizowana przez gminę Tarnowskie Góry wspólnie z drogą dla pieszych wzdłuż kolei wąskotorowej w standardzie niższym niż przewidziany dla velostrady. Został wybudowany odcinek od dworca autobusowego w Tarnowskich Górach do okolic ul. Parkowej 32A. Dla dalszego odcinka prowadzone są prace projektowe. Jeżeli nie pojawią się żadne przeszkody, to jest szansa, że prace budowlane ruszą w przyszłym roku.

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji velostrady nr 5 w Tarnowskich Górach

Bytom:

Etap realizacji
W styczniu 2026 roku zakończyły się prace dla PFU dla velostrady nr 5 na terenie Bytomia na zlecenie gminy Bytom.

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji velostrady nr 5 w Bytomiu

Velostrada nr 6: Katowice – Mysłowice

Przebieg velostrady
Katowice: Katowicki Park Leśny – Giszowiec – śladem nieczynnej kolei piaskowej – Mysłowice: wzdłuż ul. Mikołowskiej do ronda Rotmistrza Witolda Pileckiego

Etap realizacji
5 grudnia 2024 roku został otwarty odcinek w Katowicach od ul. Św. Huberta do ul. Kolistej, który był dofinansowany w ramach projektu: „Zrównoważona, inteligentna mobilność – kluczem do transformacji regionu – Etap 1” ze środków Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji.

W I kwartale 2026 roku planowane jest ogłoszenie postępowania przetargowego przez Katowickie Inwestycje S.A. działające na rzecz gminy Katowice na opracowanie dokumentacji projektowej dla dalszego odcinka od ul. Kolistej w Katowicach do ronda Pileckiego w Mysłowicach (wspólny przetarg z gminą Mysłowice).

Planowany termin realizacji
Pierwszy odcinek velostrady nr 6 w Katowicach został wybudowany w 2025 roku. Zakończenie budowy drugiego odcinka planowane jest w 2029 roku

Velostrada nr 7: Miasta Zagłębia

Przebieg velostrady
Sosnowiec: DK86 – Milowice – Czeladź: Piaski – ślad starej linii kolejowej – granica z Będzinem
Sosnowiec: wzdłuż DK86 – wzdłuż DK94 – Będzin: ul. Małobądzka – wzdłuż Przemszy – ul. Krasickiego
Sosnowiec: Środula ul. Piotrkowska – Będzin – Dąbrowa Górnicza: Mydlice ul. Legionów Polskich

Sosnowiec:

Etap realizacji
W chwili obecnej trwa postępowanie przetargowe ogłoszone przez miasto Sosnowiec dla realizacji velostrady nr 7 w Sosnowcu dla odcinków: od połączenia z velostradą nr 1 w Sosnowcu do granicy z Będzinem w rejonie ul. Małobądzkiej oraz od połączenia z velostradą nr 1 w Sosnowcu do granicy z Czeladzią w systemie zaprojektuj i wybuduj. Jest o to przetarg obejmujący także velostradę nr 1 w Sosnowcu. Dla tego zadania pozyskano dofinansowanie w ramach projektu: „Zrównoważona, inteligentna mobilność – kluczem do transformacji regionu – Etap 2” ze środków Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji.

Dla odcinka velostrady nr 7 w Sosnowcu od ul. Będzińskiej do granicy z Będzinem w rejonie ul. Zagórskiej zostało już opracowane PFU, ale w tej chwili trudno jest wskazać termin realizacji.

Planowany termin realizacji
Zakończenie budowy planowane jest w 2029 roku dla velostrady nr 7 w Sosnowcu od velostrady nr 1 do granicy z Czeladzią i Będzinem.

Dla odcinka velostrady nr 7 w Sosnowcu od ul. Piotrkowskiej do Zagórskiej na granicy z Będzinem trudno jest wskazać termin realizacji.

Czeladź:

Etap realizacji
W styczniu 2026 roku ogłoszono postępowania przetargowe przez gminę Czeladź dla realizacji odcinka velostrady nr 7 w Czeladzi od granicy z Sosnowcem do ul. Grodzieckiej w systemie zaprojektuj i wybuduj. Harmonogram przewiduje intensywne prace w latach 2026–2028, obejmujące m.in. nową kładkę nad ul. Grodziecką i adaptację wiaduktu nad DK94.

Planowany termin realizacji
Zakończenie budowy velostrady nr 7 w Czeladzi planowane jest do 2029 roku

Dąbrowa Górnicza:

Etap realizacji
W 2026 roku planowana jest realizacja przez gminę Dąbrowa Górnicza odcinka velostrady nr 7 w Dąbrowie Górniczej od granicy z Będzinem do ul. Legionów Polskich.

Planowany termin realizacji
Zakończenie budowy velostrady nr 7 w Dąbrowie Górniczej planowane jest w 2026 roku

Będzin:

Etap realizacji
Dla velostrady nr 7 w Będzinie na zlecenie gminy Będzin zostało opracowane PFU dla 2 odcinków: od granicy z Sosnowcem w rejonie ul. Małobądzkiej do ul. Krasickiego oraz od granicy z Sosnowcem w rejonie ul. Zagórskiej do granicy z Dąbrową Górniczą.

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji dwóch odcinków velostrady nr 7 w Będzinie

Velostrada nr 8: Katowice – Mysłowice – Sosnowiec

Przebieg velostrady
Katowice: zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Szopienice-Borki” – Mysłowice: wzdłuż Przemszy przez Park Zamkowy, Promenadę aż do Trójkąta Trzech Cesarzy – Sosnowiec: Jęzor

Etap realizacji
Velostrada nr 8 jest na etapie pozyskiwania nieruchomości pod budowę.

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji velostrady nr 8

Velostrada nr 9: Mysłowice – Jaworzno

Przebieg velostrady
Mysłowice: śladem nieczynnej kolei piaskowej przez Słupną, Brzęczkowice, Brzezinkę nad Przemsze na granicy z Jaworznem

Etap realizacji
Zostały pozyskane przez gminę Mysłowice nieruchomości spółki Maczki-Bór pod planowaną velostradę nr 9 w Mysłowicach, za środki z dotacji GZM. Konieczne jest uzgodnienie kontynuacji velostrady na terenie Jaworzna, poza terenem GZM.

Planowany termin realizacji
Brak terminu realizacji velostrady nr 9

Velostrada w Jaworznie

W Jaworznie powstała pierwsza w Polsce velostrada! Ma niemal 3,5 km długości i po dwa pasy w każdym kierunku, co daje 5 metrów szerokości tylko dla rowerzystów i dodatkowo 2 metry chodnika dla pieszych i rolkarzy. Trasa została w znacznej części poprowadzona śladem zlikwidowanych linii kolejowych.

Velostrada rozpoczyna się przy ulicy Puszkina na Osiedlu Stałym i prowadzi wzdłuż granicy terenów dawnej kopalni Jan Kanty oraz po dawnej linii kolejowej. Dalej biegnie przez Podłęże, wzdłuż Trasy Podmiejskiej aż do centrum miasta w okolice Centrum Handlowego Galena.

Oficjalne otwarcie velostrady w Jaworznie nastąpiło 30 września 2018 roku. Wartość projektu to około 20 mln zł, z czego 8 mln zł to dofinansowanie unijne. Niedługo po otwarciu velostrady zapowiedziano jej rozbudowę w stronę graniczącego z Jaworznem Sosnowca. Niestety do dziś takiego połączenia nie ma, a Urząd Miasta milczy na ten temat.

Podsumowanie – czy velostrady zmienią transport rowerowy w GZM?

Velostrady mają potencjał stać się realnym przełomem w rozwoju transportu rowerowego w Metropolii GZM, o ile ich realizacja będzie konsekwentna i oparta na spójnych standardach. Szybkie, bezpieczne i wygodne trasy mogą znacząco zwiększyć atrakcyjność roweru jako środka codziennego transportu między miastami. Jednocześnie velostrady sprzyjają rozwojowi turystyki rowerowej, łącząc funkcję komunikacyjną z rekreacyjną.

W praktyce proces inwestycyjny napotyka jednak liczne problemy, takie jak trudności własnościowe, problemy w utrzymaniu standardu velostrady czy przerwana ciągłość linii kolejowych przez wyburzone wiadukty.

FAQ – najczęstsze pytania o velostrady w Metropolii GZM