Zamek Ogrodzieniec

Zamek Ogrodzieniec

Zamek Ogrodzieniec

Zamek Ogrodzieniec to jedna z najbardziej rozpoznawalnych warowni Szlaku Orlich Gniazd na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Ruiny zamku znajdują się we wsi Podzamcze w powiecie zawierciańskim na Górze Janowskiego, która liczy 515 metrów n.p.m. co czyni ją najwyższym wzniesieniem Jury.

 

 

HISTORIA ZAMKU OGRODZIENIEC

Zamek został wybudowany w połowie XIV wieku z inicjatywy Króla Kazimierza Wielkiego, który nadał go w dzierżawę marszałkowi Królestwa Polskiego – Przedborowi z Brzezia. Ten przeznaczył na dalszą rozbudowę znaczne fundusze rozbudowując m.in. umocnienia zamkowe. Jednak Władysław Jagiełło ok. 1386 roku podejmuję decyzję o przekazaniu zamku Włodkom Charbnowic herbu Sulima, a Przedborowi wypłaca sporą sumę pieniędzy za poniesione wcześniej koszty.

Od 1470 roku zamkiem władali kolejno Salomonowiczowie, Rzeszowcy, Pileccy, aż w 1523 roku trafił w posiadanie Bonerów – jednej z najbogatszych rodzin za czasów Jagiellonów. Nastąpiła całkowita przebudowa zamku – rozebraniu uległy stare mury gotyckie a warownia stała się wspaniałą renesansową rezydencją. Mówiło się o nim “mały Wawel”. Seweryn Boner wzniósł na skałach czterokondy­gna­cyjne skrzy­dło, w którym wykuto w skale studnię głęboką na 100m. Nad­bu­dował także zamek środ­kowy oraz wieżę połud­niową o dwie dodatkowe kondy­gnacje oraz wzniósł Basztę Kre­dencer­ską i Basztę Bramną z mostem zwod­zonym, fosą oraz dojaz­dem na arkadach. Właściciele wypełnili zamek pięknymi arrasami, gobelinami, mahoniowymi i hebanowymi meblami. Bonerowie wyposażyli go w najcenniejsze przedmioty sprowadzane z zagranicy. Kolejny z rodu Bonerów – Stanisław, w latach 1550-60 wzniósł dwukondy­gna­cyjne skrzy­dło zachod­nie (syp­i­al­nia i bib­lioteka), zbudował sklepiki – budynki gospo­dar­cze przy dziedz­ińcu, wzniósł Kurzą Stopę, belu­ard oraz mur kur­tynowy. Na dziedz­ińcu zbudował sys­tem ganków, balkonów i log­gii, które stanowiły serce skom­p­likowanego układu komu­nika­cyjnego na zamku. Stanisław wzniósł również mur otacza­jący przedzam­cze od strony połud­niowej oraz praw­dopodob­nie budynek browaru i gorzelni na tere­nie przedzamcza.

W 1562 roku zamek przeszedł w posiadanie marszałka wielkiego koronnego Jana Firleja. Był on mężem Zofii – córki Seweryna Bonera. Wybudowali oni dziedziniec ryc­er­ski (turniejowy), a także stworzyli nowoczesne umoc­nienia: bas­tion belu­ard i suchą fosę. Za czasów Firlejów zamek stał się ofiarą najazdów i katastrof. Najpierw szturmem zajęły go austriackie wojska Maksymiliana Habsburga wycofującego się spod Krakowa po nieudanym oblężeniu. Zamek został wówczas zdobyty, ale na szczęście nie został splądrowany. Jednak dużo gorszy w skutkach okazał się najazd Szwedów zakończony pożarem, który strawił znaczną część zamku.

Jurajską warownie odbudował kasztelan krakowski Stanisław Warszycki, który zakupił ją w 1669 roku. Zbudował mur oraz bramę wjaz­dową z mostem zwod­zonym i fosą przed wjaz­dem na teren przedzam­cza (oko­lice obec­nego budynku kasy bile­towej). Przy bramie wjaz­dowej zbudował sta­jnię i wozownię, których fun­da­menty stoją do dziś.

Około 1695 r. zamek przeszedł w ręce Męcińskich, po czym ponownie znacznie ucierpiał w czasie pożaru wznieconego przez wojska szwedzkie Karola XII. Pożar strawił wówczas ponad połowę zamku. Praktycznie nie podjęto już jego odbudowy. Zamek około 1784 roku odkupił Tomasz Jakliński, lecz nie dbając o jego stan techniczny, doprowadził do całkowitej ruiny. Kolejnym właścicielem Ogrodzieńca był Ludwik Kozłowski. Ten zupełnie nie liczył się z zabytkową wartością budowli, niszcząc jej mury w celu pozyskania budulca i sprzedając zamkowe wyposażenie Żydom.

W 1885 roku ruiny zamku odwiedził 19 letni wów­czas Alek­sander Janowski. Zain­spirowany widok­iem warowni, świad­czącej o dawnej świet­ności Pol­ski, założył w 1906 roku Pol­skie Towarzystwo Kra­joz­naw­cze (późniejszy PTTK), a ruiny Zamku Bon­erów zostały sym­bolem organizacji. Po II wojnie świa­towej w lat­ach 1949–51 oraz 1964–73 Państwo Pol­skie wykon­ało prace kon­ser­wa­torskie i zabez­piecza­jące, po których zamek został udostęp­niony do zwiedzania.

Obecnie na ruinach zamku odbywają się imprezy masowe. Ruiny służyły kilkakrotnie jako plenery filmowe, min. przy okazji produkcji „Rycerza”, „Janosika”, czy „Zemsty” Andrzeja Wajdy. Jak z innymi zamkami Jury, także z ogrodzieniecką twierdzą związane są legendy. Ponoć w księżycowe noce na murach zamku pojawia się olbrzymi czarny pies, ciągnący za sobą wielki łańcuch. Jak twierdzą wtajemniczeni, jest to dusza bogatego i okrutnego kasztelana krakowskiego, Stanisława Warszyckiego, jednego z panów zamku.

Dziś Zamek Ogrodzieniec jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych województwa śląskiego. Niestety budki i stragany przytłoczyły piękno samej twierdzy. Szkoda, bo magiczny klimat tego miejsca się zatraca.

Bardzo ciekawą atrakcją tuż przy zamku jest Park Miniatur. To jedyne w Polsce miejsce gdzie zobaczycie jak wyglądały zamki i warownie leżące na Szlaku Orlich Gniazd w latach swojej największej świetności.

 

GRÓD NA GÓRZE BIRÓW

Będąc w Podzamczu koniecznie jedźcie na Górę Birów, która ma na szczycie charakterystyczne wgłębienie w postaci niecki oraz otoczona jest licznymi ostańcami. Dzięki temu stanowiła doskonały punkt obronny i schronienie dla naszych koczowniczych praprzodków, zamieszkujących te tereny już prawie 30 tysięcy lat temu! Obecnie znajduje się tutaj rekonstrukcja drewnianego, średniowiecznego grodu, w którym można zobaczyć eksponaty archeologiczne oraz ekspozycje obrazujące życie mieszkańców w dawnej osadzie.

 

KAPLICZKA W PODZAMCZU

Na sąsiadującym z zamkiem ryneczku w Podzamczu znajduje się kapliczka, która została wybudowana z elementów zamkowych (portal, ślimacznice, gzyms). W jej wnętrzu znajdują się oryginalne elementy z kaplicy zamkowej w baszcie bramnej – zwornik sklepienia, kula armatnia, która miała wpaść do zamku w czasie potopu szwedzkiego oraz renesansowa figura Matki Boskiej.

 

ZAMEK OGRODZIENIEC

POMYSŁY NA WYCIECZKĘ ROWEROWĄ

W kierunku Szlaku Orlich Gniazd

W kierunku Szlaku Orlich Gniazd

Jura Krakowsko-Częstochowska to jeden z najpiękniejszych i najciekawszych rejonów Polski! Zapraszam na wycieczkę rowerową w kierunku Szlaku Orlich Gniazd!

Szlak Orlich Gniazd

Szlak Orlich Gniazd

Szlak Orlich Gniazd to jeden z najpopularniejszych i najpiękniejszych szlaków rowerowych w Polsce! Prowadzi z Częstochowy do Krakowa odwiedzając jurajskie warownie…

Wyprawa Szlak Orlich Gniazd

Wyprawa rowerowa Szlak Orlich Gniazd

Trzydniowa wyprawa rowerowa z Mysłowic do Częstochowy, a potem rowerowym szlakiem Orlich Gniazd do Krakowa i znów do Mysłowic. Ponad 350km po pięknych terenach Jury Krakowsko-Częstochowskiej…

TRASY ROWEROWE

 

ZAMEK OGRODZIENIEC – GALERIA


PARTNERZY

ZOBACZ TEŻ

FACEBOOK

NEWSLETTER

WYSZUKIWARKA

BOOKING



Booking.com