Szlak Pomników Przyrody: Poraj - Morsko

Szlak Pomników Przyrody to oznakowana kolorem czerwonym trasa rowerowa o długości 47km. Prowadzi przez Jurę Krakowsko-Częstochowską od Poraja przez Myszków i Włodowice do Morska, gdzie kończy się przy Zamku Bąkowiec. Szlak jest dość wymagający ze względu na wiele odcinków terenowych, wśród których znajdą się krótkie fragmenty piaszczyste lub kamieniste. Z tego powodu zalecany jest rower z szerszymi oponami.

Skąd nazwa szlaku? Ze względu na występujące po drodze pomniki przyrody, a także rezerwat przyrody Cisy Przybynowskie i Aleję Lipową w Choroniu.

Długość: 47km
Początek: Poraj, dworzec PKP
Koniec: Zamek Bąkowiec w Morsku

Przebieg szlaku:
Poraj – Choroń (4km) – Zaborze (8,5km) – Przybynów (12km) – Ostrów (15km) – Żarki-Letnisko (18km) – Myszków: Nowa Wieś (24km) – Śródmieście (28km) – Cisówka (30km) – Mrzygłód (34km) – Włodowice (40km) – Morsko (44km)

Data przejazdu: 21.09.2025

MAPA

Pobierz ślad trasy: GPX | KML | RAR

Przydał Ci się artykuł? Skorzystałeś z pliku GPX? Możesz za to podziękować stawiając mi kawę :)

blok reklamowy

OZNAKOWANIE

Szlak oznakowany jest kolorem czerwonym, a rowerzystów kierują znaki typu R-1. Są to znaki malowane lub tabliczki pleksi przymocowane do znaków albo słupów. Do Myszkowa oznakowanie jest niezłe, ale dalej jest już dużo gorzej. Na leśnym odcinku z Myszkowa do Włodowic znaków praktycznie w ogóle nie ma.

Dodatkowo na szlaku pojawiają się znaki typu R-3 z kilometrażem do kolejnych miejsc, ale jest ich mało i są już przestarzałe. Brakuje również tablic informacyjnych z mapą szlaków rowerowych.

Stare oznakowanie szlaków rowerowych na Jurze

Oznakowanie szlaków rowerowych w Myszkowie

DROGI I NAWIERZCHNIE

Chociaż na Szlaku Pomników Przyrody dominują asfaltowe drogi publiczne (55%) to jest również bardzo dużo dróg terenowych (44%). Zalecany jest zatem rower na szerszych oponach, np. gravel, crossowy lub górski.

Wśród dróg terenowych dominują szutrówki (24%), a drogi gruntowe stanowią 19% szlaku. Niestety jest sporo odcinków piaszczystych i kamienistych, co jest typowe dla leśnych duktów Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Nie będę ich wszystkich tu wymieniał, ale zaznaczone są na mapie.

Najgorszym odcinkiem szlaku dla mnie był przejazd lasem za Myszkowem Mrzygłodem w kierunku Włodowic oraz fatalny podjazd do Zamku Bąkowiec w Morsku – dziurawy i niebezpieczny!

Najlepszy fragment ciężko wskazać, nie ma nic takiego co można wyróżnić, ale jest dużo dobrych, spokojnych odcinków asfaltowych i szutrowych, po których jazda daje dużo frajdy.

Wydzielona infrastruktura rowerowa: 0km
– utwardzona: 0km
– nieutwardzona: 0km
Droga publiczna asfaltowa: 25,7km (55%)
Droga szutrowa: 11km (24%)
Droga gruntowa: 8,9km (19%)
Inna: 1,2km (2%) – przejście podziemne, płyty betonowe, płyty ażurowe, droga kamienista

DOJAZD

Szlak swój początek ma przy dworcu kolejowym w Poraju. Zatrzymują się tutaj pociągi Kolei Śląskich, więc nie ma problemów z dojazdem. Po drodze są jeszcze stacje Myszków i Myszków Mrzygłód. Z Morska do dworca w Zawierciu można podjechać zielonym lub niebieskim szlakiem rowerowym Zawiercia – to ok. 15km jazdy.

Jeśli chcielibyście dojechać samochodem to można go zostawić na parkingu w Poraju przy dworcu kolejowym, przy Alei Lipowej w Choroniu, w pobliżu dworca w Myszkowie lub przy kościele we Włodowicach.

CIEKAWE MIEJSCA

ALEJA LIPOWA

Długi na niemal 600 metrów szpaler drzew lipowych, z których najstarsze mają 230 lat! Znajduje się w Choroniu i jest pomnikiem przyrody. Obok jest zadaszone miejsce odpoczynkowe z ławkami i stolikiem.

KAMIENIOŁOM I RUINY WAPIENNIKA W CHORONIU

Przy drodze w Choroniu znajdują się ruiny dwóch wapienników. Oddalone są one od siebie o ok. 500m. Pierwszy znajduje się po prawej stronie w kamieniołomie „Gawrona”, drugi po lewej w kamieniołomie „Koniecznego” i oba widoczne są z dogi. Kamieniołomy należały do majątku dworskiego i były eksploatowane do lat 50. ubiegłego wieku.

REZERWAT PRZYRODY CISY PRZYBYNOWSKIE

Rezerwat przyrody Cisy Przybynowskie położony jest w pobliżu miejscowości Przybynów w gminie Żarki, na obszarze Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Utworzony w 1957 roku, obejmuje powierzchnię ponad 6 hektarów i chroni naturalne stanowisko cisa pospolitego – jednego z najrzadszych gatunków drzew w Polsce. W rezerwacie rośnie kilkaset okazów tego długowiecznego gatunku, często o imponujących rozmiarach, w otoczeniu buczyny i grądu. To miejsce ma wyjątkową wartość przyrodniczą i edukacyjną, stanowiąc ostoję cisów oraz wielu innych gatunków roślin i zwierząt charakterystycznych dla jurajskich lasów. Teren rezerwatu objęty jest ścisłą ochroną, a wejście możliwe jest jedynie po wyznaczonych ścieżkach.

RUINY PAŁACU WE WŁODOWICACH

Pałac powstał pod koniec XVII wieku z inicjatywy kasztelana krakowskiego Stanisława Warszyckiego, w miejscu wcześniejszego drewnianego dworu rodu Firlejów. Murowana, barokowa rezydencja była otoczona parkiem i ogrodami, a w późniejszych wiekach przechodziła w ręce rodzin Męcińskich, Szembeków i Poleskich. W XIX wieku Michał Poleski urządził tu bibliotekę i prywatną szkołę ogrodniczą, dzięki czemu Włodowice stały się lokalnym ośrodkiem życia kulturalnego. Niestety, w XX wieku pałac ulegał coraz większej degradacji — szczególnie po pożarach w latach 1935 i 1956. Dziś zachowały się jedynie fragmenty murów, piwnic oraz zarys dawnego układu przestrzennego rezydencji. Mimo zniszczeń ruiny wciąż robią wrażenie i stanowią ważne świadectwo dawnej świetności Włodowic.

ZAMEK BĄKOWIEC W MORSKU

Zamek był niegdyś częścią Orlich Gniazd, czyli systemu średniowiecznych zamków strzegących granicy Królestwa Polskiego. Jego historia niestety nie jest dokładnie znana, ale powstanie warowni szacuje się na XIV-XV wiek. Jednak od XVII wieku, kiedy to Szwedzi najechali na te ziemie, zamek zaczął popadać w ruinę. Dzisiaj znajduje się na terenie ośrodka wypoczynkowego „Morsko Plus”. Prócz ruin zamku jest tu także stok narciarski z wyciągiem, korty tenisowe, plac zabaw, hotel i restauracja.

MIEJSCA ODPOCZYNKOWE

Na czerwonym Szlaku Pomników Przyrody są tylko 3 wiaty odpoczynkowe. Pierwsza znajduje się przy Alei Lipowej w Choroniu, druga przy rezerwacie przyrody Cisy Przybynowskie, a trzecia przy parkingu leśnym przy DW789 na obrzeżach Myszkowa.